Khăn giấy chạm vào mặt, miệng và tay của cả nhà mỗi ngày, vậy mà phần lớn chúng ta mua theo thói quen: thấy trắng, thấy rẻ, thấy đang khuyến mãi là bỏ vào giỏ. Chúng tôi đã dùng thử nhiều tháng và đối chiếu thông số của các loại khăn giấy phổ biến ở Việt Nam, rồi gom lại thành 5 tiêu chí dưới đây. Kèm theo là vài “bẫy” quảng cáo khiến bạn trả tiền cho chất lượng không tương xứng.
1. Nguồn bột giấy: nguyên sinh hay tái chế?
Độ an toàn của khăn giấy phụ thuộc chủ yếu vào chỗ này.
Bột giấy nguyên sinh (virgin pulp) làm thẳng từ gỗ, chưa qua lần sử dụng nào, nên không lẫn mực in, keo dán hay hóa chất còn sót lại từ giấy cũ. Loại này hợp với sản phẩm chạm trực tiếp vào da và thức ăn.
Bột giấy tái chế thân thiện với môi trường hơn ở một số chỗ như giấy in hay bao bì. Với khăn giấy ăn thì nên dè chừng: để ra được màu trắng bán trên kệ, quy trình tái chế phải thêm hóa chất khử mực và tẩy trắng, còn chuyện có sót kim loại nặng hay vi sinh hay không thì tùy nhà máy kiểm soát tốt đến đâu.
Trên bao bì, hãy tìm cụm “100% bột giấy nguyên sinh” hoặc “virgin pulp”. Nếu chỉ thấy ghi chung chung “bột giấy cao cấp” mà không nói nguồn, bạn nên hỏi lại.
2. Chất tẩy huỳnh quang nằm sau màu trắng sáng
Nhiều người nghĩ khăn giấy càng trắng càng sạch. Thật ra màu trắng sáng bất thường thường đến từ chất tăng trắng quang học (OBA, Optical Brightening Agent), một nhóm hóa chất huỳnh quang cho vào để giấy trông “bật” trắng dưới ánh sáng.
Theo tiêu chuẩn Việt Nam, giấy tiếp xúc thực phẩm không được có chất huỳnh quang, vì chất này có thể bám lại trên da và vào đường tiêu hóa khi lau miệng. Da nhạy cảm, nhất là da em bé, dễ bị kích ứng với nhóm chất này.
Ở nhà bạn có thể thử bằng đèn UV (đèn soi tiền): tắt đèn phòng, chiếu vào tờ khăn giấy. Giấy phát sáng xanh tím rực là có chất huỳnh quang. Giấy an toàn chỉ hắt lại màu trắng dịu, hơi ngà.
Khăn giấy đạt chuẩn thường ghi trên bao bì “không huỳnh quang”, “không chất tăng trắng” hoặc “no OBA”.
3. QCVN 09:2015/BCT: dòng chữ nhỏ nên tìm trên bao bì
QCVN 09:2015/BCT là quy chuẩn kỹ thuật quốc gia cho khăn giấy và giấy vệ sinh, đặt giới hạn về vi sinh vật, độ ẩm, hóa chất tồn dư và chất huỳnh quang. Sản phẩm muốn bán hợp pháp phải công bố hợp quy theo quy chuẩn này.
Thực tế thì nhiều loại khăn giấy giá rẻ trôi nổi, nhất là hàng cân ký không nhãn mác, gần như không có công bố hợp quy. Khi mua, bạn tìm:
- Dấu CR (hợp quy) hoặc dòng “phù hợp QCVN 09:2015/BCT” trên bao bì
- Tên và địa chỉ nhà sản xuất, không chỉ có tên thương hiệu
- Chứng nhận của một tổ chức đánh giá độc lập (ví dụ VietCert) thì càng tốt
Hãng nào dám in số quy chuẩn và tên đơn vị chứng nhận lên bao bì là đã chấp nhận bị kiểm tra. Với chúng tôi, chi tiết đó đáng tin hơn lời quảng cáo.
4. Số lớp và định lượng: đừng chỉ đếm số tờ
Khi so giá khăn giấy, người ta hay chỉ nhìn số tờ in trên bao bì. Một bịch 300 tờ 2 lớp mỏng có khi lại kém đáng tiền hơn bịch 240 tờ 4 lớp dày, vì loại mỏng phải rút 2–3 tờ mới lau được bằng 1 tờ loại dày.
Muốn so cho đúng thì xem mấy điểm sau:
- Số lớp (ply): khăn 3–4 lớp dai và thấm tốt hơn hẳn khăn 2 lớp. Loại 4 lớp lau tay ướt gần như không mủn, không rách.
- Kích thước tờ: tờ size XL (khoảng 180×190mm trở lên) so với tờ tiêu chuẩn nhỏ hơn có thể chênh 30–40% diện tích dùng được.
- Đơn giá thật: lấy giá bịch chia cho (số tờ × số lớp) ra “giá mỗi lớp giấy”. Con số này mới cho biết bạn trả bao nhiêu cho lượng giấy thực nhận.
Thêm một điểm: khăn giấy tốt rút ra không có bụi giấy li ti. Bụi giấy cho thấy bột liên kết kém, gây khó chịu cho người viêm mũi dị ứng và còn bám lại trên bàn, trên ly sau khi lau.
5. Mua ở đâu để không dính hàng nhái?
Khăn giấy bị làm nhái nhiều vì giá mỗi bịch thấp và người mua ít khi kiểm tra kỹ. Mấy nguyên tắc chúng tôi vẫn giữ:
- Ưu tiên gian hàng Mall chính hãng trên sàn thương mại điện tử. Hàng ở đó do chính thương hiệu hoặc nhà phân phối ủy quyền bán, có hóa đơn và theo chính sách đổi trả của sàn.
- Đọc đánh giá có ảnh thật của người mua, nhất là đánh giá 3–4 sao, vì loại này thường trung thực hơn cả 5 sao lẫn 1 sao.
- Cẩn thận với giá rẻ bất thường. Khăn giấy nguyên sinh 4 lớp có chi phí sản xuất thật; sản phẩm nào rẻ hơn 40–50% so với mặt bằng cùng phân khúc thì gần như chắc chắn phần chênh đó bị cắt từ chất lượng bột giấy hoặc khâu kiểm định.
Sản phẩm chúng tôi đang dùng và giới thiệu
Áp cả 5 tiêu chí trên vào các lựa chọn phổ biến trên Shopee Mall, loại chúng tôi đang dùng hằng ngày trong nhà là khăn giấy TOP GIA 4 lớp. Giấy làm từ 100% bột giấy nguyên sinh, không huỳnh quang, không tẩy trắng, tờ size XL, đạt chuẩn QCVN 09:2015/BCT với chứng nhận VietCert, và đang bán chạy trong phân khúc trên Shopee Mall.
Chúng tôi có bài đánh giá riêng với đủ thông số, so sánh các combo và phần hỏi đáp, bạn có thể đọc trước khi quyết định.
Câu hỏi thường gặp
Khăn giấy có hạn sử dụng không?
Có. Khăn giấy thường dùng được 2–3 năm kể từ ngày sản xuất nếu để nơi khô ráo. Giấy để quá lâu hoặc bị ẩm có thể lên nấm mốc. Bịch nào có mùi lạ hay đốm màu thì bỏ đi, đừng tiếc.
Khăn giấy rút và khăn giấy hộp khác gì nhau?
Khác chủ yếu ở bao bì và giá. Tính trên mỗi tờ, khăn rút bịch nhựa thường rẻ hơn khăn hộp giấy cùng chất lượng. Muốn tiết kiệm thì mua khăn rút bịch lớn rồi cho vào hộp đựng riêng.
Có nên dùng khăn giấy lau mặt cho bé?
Chỉ nên dùng loại đạt chuẩn QCVN, ghi rõ không huỳnh quang, không mùi. Với bé dưới 1 tuổi, khăn xô vải mềm giặt sạch vẫn là lựa chọn an toàn; khăn giấy hợp hơn khi ra ngoài, lúc cần cho tiện.
Khăn giấy có tự phân hủy không?
Khăn giấy từ bột nguyên sinh phân hủy sinh học khá nhanh, từ vài tuần đến vài tháng tùy điều kiện. Dù vậy đừng xả khăn giấy ăn xuống bồn cầu. Loại giấy này được làm cho dai, không rã nhanh trong nước như giấy vệ sinh, nên dễ gây tắc.
Bài viết dựa trên trải nghiệm dùng thực tế và thông số nhà sản xuất công bố. Nếu bạn thấy thông tin nào cần cập nhật, hãy liên hệ với chúng tôi.