Ngồi ghế công thái học vẫn đau lưng? Nguyên nhân và cách khắc phục

Bỏ ra vài triệu mua ghế công thái học, kỳ vọng lưng sẽ nhẹ nhõm, vậy mà ngồi được vài tuần lưng vẫn ê ẩm. Nghe có vẻ vô lý, nhưng đây là tình huống khá phổ biến. Tin hơi phũ nhưng thật lòng: chiếc ghế chỉ làm được một nửa công việc, nửa còn lại nằm ở cách bạn chỉnh và cách bạn ngồi. Bài này mổ xẻ vì sao ngồi ghế công thái học vẫn đau lưng, và quan trọng hơn, cách gỡ từng nguyên nhân một.

Vì sao ngồi ghế công thái học vẫn đau lưng?

Trước hết cần nói rõ một điều: ghế công thái học được thiết kế để nâng đỡ tư thế, không phải để tự động chữa lưng cho bạn. Hiệu quả của nó phụ thuộc phần lớn vào cách dùng, chứ không chỉ nằm ở giá tiền hay thương hiệu. Dưới đây là những lý do thường gặp khiến ghế xịn mà lưng vẫn không yên.

Chỉnh ghế sai hoặc để nguyên cấu hình mặc định. Đây là nguyên nhân phổ biến. Ghế công thái học có cả loạt bộ phận điều chỉnh được: tựa thắt lưng, độ cao mặt ngồi, tay vịn, góc ngả. Nhiều người mua về đặt xuống rồi ngồi luôn, không đụng tới cái cần gạt nào. Ghế lúc đó chẳng khác ghế thường là mấy, thậm chí còn khó chịu hơn nếu tựa lưng đẩy sai chỗ.

Ngồi sai tư thế dù ghế đã đúng. Ghế chỉnh chuẩn rồi nhưng bạn vẫn có thói quen chồm người về phía màn hình, vắt chân, hoặc trượt mông ra mép ghế và ngả người ra sau. Những tư thế này vô hiệu hoá phần tựa thắt lưng, dồn áp lực trở lại cột sống. Ghế không giữ được lưng nếu lưng không tựa vào ghế.

Ghế sai kích cỡ với vóc dáng. Một chiếc ghế hợp với người cao 1m75 chưa chắc hợp với người 1m55. Nếu mặt ngồi quá sâu, khoeo chân bạn không chạm được tựa lưng, phần lưng dưới bị bỏ trống. Nếu tựa thắt lưng cố định ở độ cao không khớp với hõm lưng của bạn, nó đỡ nhầm vị trí. Chọn ghế vừa người quan trọng không kém việc chọn ghế tốt.

Ngồi lì một chỗ quá lâu. Kể cả khi ngồi đúng tư thế, giữ nguyên suốt 3-4 tiếng không nhúc nhích vẫn khiến cơ căng và tuần hoàn kém. Cơ thể con người sinh ra để vận động, không phải để đóng băng ở một dáng ngồi. Ghế tốt khuyến khích đổi tư thế, nhưng nó không thể ép bạn đứng dậy.

Đau lưng do nguyên nhân bệnh lý. Có những cơn đau lưng không liên quan gì tới ghế: thoát vị đĩa đệm, thoái hoá cột sống, hoặc vấn đề cơ xương khớp khác. Trường hợp này ghế chỉ giúp bạn đỡ khó chịu phần nào, không giải quyết được gốc rễ.

Cách khắc phục đau lưng khi ngồi ghế theo từng nguyên nhân

Xác định được lý do rồi thì cách xử lý khá đơn giản, phần lớn không tốn thêm đồng nào.

Chỉnh tựa thắt lưng vào đúng hõm lưng. Tựa thắt lưng cần đỡ vào phần cong tự nhiên ở lưng dưới, khoảng ngang thắt lưng quần. Nếu ghế cho chỉnh độ cao và độ sâu của tựa, hãy ngồi thẳng rồi rà cho tới khi thấy lưng dưới được nâng nhẹ, không bị đẩy gồng cũng không hụt. Đây là bước nhiều người bỏ qua mà lại tạo khác biệt lớn.

Chỉnh tay vịn ngang mặt bàn. Đặt tay vịn ở độ cao sao cho khi khuỷu tay gập khoảng 90 độ, cẳng tay gần như song song với mặt bàn. Tay vịn đúng độ cao san sẻ trọng lượng cánh tay, giảm gánh cho vai và gáy, gián tiếp giúp lưng đỡ phải gồng.

Để chân chạm sàn, góc gối khoảng 90 độ. Hạ mặt ngồi xuống tới khi hai bàn chân đặt phẳng trên sàn và đầu gối gập cỡ 90 độ. Nếu bàn cao khiến bạn phải kê ghế lên và chân lơ lửng, hãy dùng thêm kê chân. Chân treo lơ lửng dồn áp lực xuống mặt sau đùi và lưng dưới.

Tận dụng góc ngả, đừng ngồi thẳng đơ cả ngày. Ngồi thẳng tắp 90 độ suốt buổi nghe thì kỷ luật nhưng lại làm căng cơ lưng. Góc ngả thoải mái cho làm việc thường rơi vào khoảng 110-130 độ, tức hơi ngả ra sau một chút để lưng tựa trọn vào ghế. Mở khoá ngả để lưng ghế nhún theo người khi bạn đổi tư thế.

Đứng dậy mỗi 30-45 phút. Đặt hẹn giờ nếu cần. Đứng lên đi lại, vươn vai, xoay hông một phút cũng đủ để cơ được nghỉ và máu lưu thông lại. Thói quen nhỏ này nhiều khi hiệu quả hơn cả việc nâng cấp ghế.

Khi nào nên đi khám bác sĩ thay vì đổ lỗi cho ghế

Cần thành thật với nhau: ghế là công cụ hỗ trợ, không phải thiết bị y tế. Nếu bạn đã chỉnh ghế đúng, ngồi đúng, chịu khó đứng dậy vận động mà cơn đau vẫn kéo dài nhiều tuần, hoặc đau tăng dần, đau lan xuống chân, tê bì, thì đừng cố chịu đựng và mua thêm phụ kiện. Đó là lúc nên đi khám để được chẩn đoán đúng. Chiếc ghế có thể làm bạn ngồi dễ chịu hơn trong lúc điều trị, nhưng nó không thay được lời khuyên của bác sĩ.

Vai trò của tựa thắt lưng trong việc giảm đau

Nếu phải chỉ ra một bộ phận đáng để ý khi lưng hay mỏi, đó là tựa thắt lưng. Nó quyết định phần lưng dưới của bạn được đỡ hay bị bỏ trống. Nhiều cơn đau lưng khi ngồi lâu bắt nguồn từ việc lưng dưới không có điểm tựa, khiến cơ phải gồng liên tục để giữ dáng.

Vấn đề là không phải tựa thắt lưng nào cũng như nhau. Loại cố định một cục thường chỉ hợp với một tầm vóc, ai lệch ra là đỡ nhầm chỗ. Loại chỉnh được độ cao, độ sâu, hoặc chia thành nhiều vùng sẽ ôm theo đường cong lưng linh hoạt hơn. Chiếc DERGO ErgoX mà chúng tôi đang dùng có tựa thắt lưng chia 3 vùng, đỡ được nhiều đoạn dọc lưng thay vì đẩy vào đúng một điểm, nên dễ tìm được vị trí tựa ưng ý hơn cho nhiều dáng người. Đây là kiểu tính năng đáng để ưu tiên nếu bạn chọn ghế vì lý do đau lưng.

Còn nếu bạn đang phân vân chưa biết ghế nào hợp kích cỡ và ngân sách của mình, hãy xem qua hướng dẫn chọn ghế công thái học cho dân văn phòng. Trong đó chúng tôi bóc tách từng bộ phận đáng tiền và không đáng tiền, cùng cách đo xem ghế có vừa vóc dáng bạn hay không.

Câu hỏi thường gặp

Ghế công thái học có hết đau lưng không?

Không nên trông đợi ghế làm hết đau lưng như một phương thuốc. Ghế công thái học giúp giảm áp lực lên lưng dưới và giữ tư thế tốt hơn, nhờ đó nhiều người thấy đỡ mỏi khi ngồi lâu. Nhưng nếu bạn chỉnh sai, ngồi sai, hoặc cơn đau đến từ bệnh lý, thì ghế không xử lý được. Ghế là hỗ trợ, thói quen ngồi và sức khoẻ cột sống mới là gốc.

Ngồi ghế mới bao lâu thì thấy đỡ đau lưng?

Nếu nguyên nhân chủ yếu là chỉnh ghế và tư thế, nhiều người thấy dễ chịu trong vòng một tới hai tuần sau khi chỉnh đúng và tập ngồi lại. Cơ thể cần chút thời gian để quen với điểm tựa mới. Nếu qua vài tuần mà không cải thiện gì, khả năng cao vấn đề không nằm ở ghế, nên xem lại tư thế hoặc đi khám.

Nên ngả lưng ghế bao nhiêu độ khi làm việc?

Khi tập trung gõ máy, góc khoảng 100-110 độ, tức hơi ngả một chút, là dễ chịu cho phần đông. Lúc nghỉ đọc tài liệu hoặc gọi điện, có thể ngả sâu hơn tới tầm 120-130 độ để lưng được nghỉ. Điều đáng làm là đổi qua lại giữa các góc trong ngày, đừng giữ mãi một tư thế cố định.

Có nên dùng thêm gối tựa lưng khi đã có ghế công thái học?

Tuỳ. Nếu tựa thắt lưng của ghế đã đỡ đúng hõm lưng thì không cần thêm gối, đôi khi kê thêm còn làm lệch tư thế. Nhưng nếu ghế của bạn có tựa cố định không khớp với lưng, một chiếc gối tựa mỏng đặt vào lưng dưới là cách chữa cháy rẻ và hiệu quả. Cứ thử vài ngày, thấy lưng dễ chịu hơn thì giữ, thấy vướng thì bỏ.