Người lớn lau bằng tờ khăn giấy hơi thô hay trắng bất thường thì thường chẳng sao. Trẻ sơ sinh thì khác. Da bé mỏng hơn da người lớn nhiều, hàng rào bảo vệ chưa hoàn thiện, nên hóa chất còn sót trên giấy hay sợi giấy thô đều dễ làm da mẩn đỏ. Bài này gom lại những điều nên cân nhắc khi chọn khăn giấy cho trẻ sơ sinh và cho người da nhạy cảm trong nhà.
Vì sao da bé và da nhạy cảm cần khăn giấy riêng
Da trẻ sơ sinh chỉ dày khoảng một phần ba da người lớn, lớp sừng còn non và giữ ẩm kém. Chất tăng trắng, hương liệu hay bụi giấy bám trên tờ giấy vì thế dễ tiếp xúc và thấm vào nhanh hơn. Quanh miệng và vùng mông của bé lại hay bị ẩm, cọ với giấy thô là dễ kích ứng.
Người lớn da nhạy cảm cũng gặp chuyện tương tự, chỉ nhẹ hơn: gặp hương liệu hoặc cồn là da nổi mẩn, châm chích. Nên tiêu chí chọn khăn giấy cho bé và cho da nhạy cảm gần như giống nhau, riêng với trẻ sơ sinh thì bạn cẩn thận thêm một chút.
Tiêu chí chọn khăn giấy an toàn cho bé
Đây là những điểm đáng lật bao bì lên đọc trước khi mua.
Đầu tiên là bột giấy nguyên sinh. Giấy làm từ bột nguyên sinh (virgin pulp) đi thẳng từ gỗ, không lẫn mực in hay hóa chất còn sót của giấy tái chế, nên với da bé thì đây là điểm nên ưu tiên. Bao bì đạt chuẩn thường ghi “100% bột giấy nguyên sinh”.
Thứ hai, giấy không có huỳnh quang hay chất tăng trắng. Nhiều loại giấy được thêm chất tăng trắng quang học (OBA) cho trông trắng sáng hơn. Giấy tiếp xúc thực phẩm không được phép có nhóm chất này, và da nhạy cảm phản ứng với nó khá nhanh. Trên bao bì hãy tìm chữ “không huỳnh quang” hoặc “no OBA”.
Giấy cũng nên không hương liệu, không tạo mùi. Mùi thơm người lớn thấy dễ chịu lại hay gây kích ứng cho bé, nên với trẻ sơ sinh cứ chọn giấy không mùi cho đơn giản.
Giấy tốt thì mềm và rút ra không rơi bụi li ti. Bụi giấy cho thấy bột liên kết kém, làm bé đang viêm mũi khó chịu và còn bám lại trên da.
Cuối cùng là QCVN 09:2015/BCT, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia cho khăn giấy và giấy vệ sinh, giới hạn vi sinh vật, độ ẩm, hóa chất tồn dư và chất huỳnh quang. Sản phẩm có công bố hợp quy theo chuẩn này, kèm tên nhà sản xuất rõ ràng, đáng tin hơn hàng trôi nổi không nhãn mác. Từng thông số được giải thích kỹ hơn trong bài cách chọn khăn giấy an toàn cho gia đình.
Khăn giấy khô hay khăn ướt cho bé?
Nhiều phụ huynh dùng lẫn hai loại mà không rõ lúc nào nên dùng loại nào.
Khăn giấy khô dùng để lau nước bọt, thấm sữa quanh miệng hoặc lau khô sau khi rửa. Không có dung dịch nên khăn khô ít gây kích ứng hơn, miễn giấy đạt các tiêu chí ở trên. Nhà có trẻ sơ sinh nên có sẵn loại này.
Khăn ướt tiện khi ra ngoài hoặc thay tã, nhưng phải đọc kỹ thành phần. Một số khăn ướt có cồn, hương liệu hoặc chất bảo quản, dễ làm da bé khô và kích ứng. Nếu mua khăn ướt cho trẻ sơ sinh, hãy chọn loại ghi rõ không cồn, không hương liệu, và thử trên một vùng da nhỏ trước. Khi bé bị hăm thì vẫn phải rửa bằng nước sạch, khăn ướt không thay được.
Tóm lại, khăn khô để lau thấm hằng ngày, khăn ướt để dành cho lúc ở ngoài không tiện rửa nước, đừng lấy nó làm mặc định cho mọi lúc.
Khi nào nên dùng khăn xô vải thay khăn giấy
Với bé dưới một tuổi, nhất là mấy tháng đầu, nhiều nhà vẫn tin dùng khăn xô vải mềm giặt sạch để lau mặt và vệ sinh hằng ngày ở nhà. Vải xô ít ma sát, giặt lại được nên không lo hóa chất còn sót từ quy trình làm giấy, và bạn tự kiểm soát được độ sạch.
Khăn giấy có lợi ở chỗ tiện: khi ra ngoài, khi cần lau nhanh rồi bỏ, hoặc khi không giặt phơi được. Cách dễ làm là dùng khăn xô ở nhà và để sẵn khăn giấy đạt chuẩn trong túi khi đi đâu. Chọn được loại giấy an toàn thì dùng xen kẽ như vậy không có vấn đề gì.
Cách tự kiểm tra an toàn tại nhà
Muốn loại bớt sản phẩm đáng ngờ thì không cần thiết bị gì phức tạp.
Cách đơn giản là dùng đèn UV (đèn soi tiền). Tắt đèn phòng rồi chiếu tia UV vào tờ khăn giấy. Giấy phát sáng xanh tím rực thì nhiều khả năng có chất huỳnh quang, không nên dùng cho bé. Giấy an toàn chỉ hắt lại màu trắng dịu, hơi ngà. Cách làm và những điều cần để ý khi đọc kết quả có trong bài khăn giấy có chất huỳnh quang không và cách nhận biết.
Bạn cũng có thể rút thử một tờ rồi nhìn: có rơi bụi không, có mùi lạ không, kéo nhẹ có mủn rách không. Mất vài giây nhưng bạn biết được khá nhiều điều quảng cáo không nhắc tới.
Sản phẩm chúng tôi đang dùng trong nhà có bé
Sau khi đối chiếu các tiêu chí trên, chúng tôi đang dùng khăn giấy TOP GIA: 100% bột giấy nguyên sinh, không huỳnh quang, không chất tẩy trắng, không mùi, đạt chuẩn QCVN 09:2015/BCT với chứng nhận độc lập. Nhà có trẻ nhỏ và người da nhạy cảm nên mấy đặc điểm này giúp chúng tôi yên tâm hơn khi giấy chạm vào da bé.
Dù vậy, mỗi làn da phản ứng một kiểu. Vài ngày đầu đổi sang loại giấy mới, bạn để ý da bé, và nếu bé có vấn đề về da kéo dài thì nên hỏi bác sĩ nhi thay vì tự đoán.
Câu hỏi thường gặp
Khăn giấy thường có dùng cho bé được không?
Được, nếu giấy đạt chuẩn: bột nguyên sinh, không huỳnh quang, không hương liệu và có công bố hợp quy QCVN 09:2015/BCT. Nên tránh giấy trôi nổi không nhãn mác, giấy có mùi thơm hoặc trắng sáng bất thường, vì đó là những dấu hiệu dễ gây kích ứng cho da bé.
Nên dùng khăn ướt hay khăn khô cho trẻ sơ sinh?
Loại nào cũng có lúc dùng. Khăn khô đạt chuẩn hợp để lau thấm hằng ngày và ít gây kích ứng hơn. Khăn ướt tiện khi ra ngoài hoặc thay tã, nhưng nên chọn loại không cồn, không hương liệu và thử trên vùng da nhỏ trước. Bé bị hăm thì rửa bằng nước sạch vẫn tốt hơn lau khăn ướt.
Bao lâu thì nên đổi loại khăn giấy đang dùng cho bé?
Không có mốc cố định. Loại đang dùng không gây vấn đề gì cho da bé thì cứ dùng tiếp. Chỉ nên tính chuyện đổi khi thấy giấy xuống chất lượng (rơi bụi nhiều hơn, có mùi lạ), khi bé có dấu hiệu kích ứng, hoặc khi bịch giấy sắp hết hạn.
Làm sao biết bé bị kích ứng với khăn giấy?
Thường thấy là chỗ vừa lau bị đỏ, nổi mẩn nhỏ, khô ráp, hoặc bé khó chịu và gãi nhiều ở chỗ đó. Gặp vậy thì ngừng loại giấy đó và theo dõi xem da có dịu lại không. Nếu mẩn đỏ lan rộng, kéo dài hoặc kèm sưng, nên đưa bé đi khám để bác sĩ xác định đúng nguyên nhân.
Bài viết dựa trên trải nghiệm dùng thực tế và thông số nhà sản xuất công bố, không thay thế tư vấn y khoa. Với vấn đề da của trẻ, hãy hỏi ý kiến bác sĩ khi cần. Nếu bạn thấy thông tin nào cần cập nhật, hãy liên hệ với chúng tôi.